Šifra predmeta:
403B2		 Naziv predmeta:
Regulacija biohemijskih procesa

Školska godina:

2025/2026.

Uslovi pohađanja:

401B2 / 402B2

ESPB:

4

Vrsta studija:

osnovne akademske studije

Studijski program:

Biohemija: 4. godina, zimski semestar, obavezni, naučno-stručni predmet

Nastavnik:

dr Milan R. Nikolić
vanredni profesor, Hemijski fakultet, Studentski trg 12-16, Beograd

Saradnik:

dr Simeon L. Minić
docent, Hemijski fakultet, Studentski trg 12-16, Beograd

Fond časova:

Nedeljno: dva časa predavanja + jedan čas teorijskih vežbi + jedan čas laboratorijskih vežbi (2+1+1)

Ciljevi:

Cilj predmeta je upoznavanje studenata sa savremenim saznanjima o regulacionim mehanizmima biohemijskih procesa na nivou (među)ćelijske signalizacije

Ishod:

Operativno poznavanje osnovnih biohemijskih regulacionih mehanizama u cilju održanja sistemske homeostaze u organizmu čoveka

Oblici nastave:

Predavanja, teorijske i eksperimentalne vežbe.

Vannastavne aktivnosti:

—

Literatura:

Osnovna literatura:

  • Milan R. Nikolić, Duško P. Blagojević, Mihajlo B. Spasić: Regulacija biohemijskih procesa. Univerzitet u Beogradu - Hemijski fakultet, Beograd, 2021. ISBN: 978-86-7220-074-4
  • Power point prezentacije sa predavanja

Pomoćna literatura:

  • Gerhard Krauss: Biochemistry of Signaling Transduction and Regulation, Fifth, Completely Revised Edition, Wiley‐VCH Verlag GmbH & Co. KGaA, 2014 (DOI:10.1002/9783527667475)
  • Ernst J. M. Helmreich: The Biochemistry of Cell Signalling, 1st Edition, Oxford University Press, 2001 (ISBN-10: 9780198508205)

Dodatni materijal:

http://www.chem.bg.ac.rs/~mnikolic

  Nastavne obaveze i način ocenjivanja

Predavanja:

10 poena (2 časa nedeljno)

Program rada:

– Princip homeostaze u kontekstu termodinamike otvorenih sistema;

– Opšti principi, koncepti i mehanizmi regulacije biohemijskih procesa;

– Struktura, organizacija i karakteristike signalnih puteva: prvi glasnici, receptori, sprega receptora, drugi glasnici, joni, adaptorni i efektorni proteini, transkripcioni faktori;

– Prenos signala preko receptora spregnutih sa trimernim G proteinima;

– Prenos signala preko familije fosfoinozitida;

– Prenos signala preko katalitičkih receptora;

– Prenos signala preko jedarnih receptora;

– Prenos signala spregnut sa promenom količine jona;

– Gasoviti signalni molekuli;

– Integracija puteva za prenos signala – Kontrakcija i relaksacija mišića; Molekulske osnove vida; Osnove redoks signalizacije; Regulacija ćelijskog ciklusa, smrti i imunskog odgovora;

– Signalni sistemi: Uzajamna komunikacija, mreže i specifičnosti puteva za prenosa signala;

– Poremećaji u putevima prenošenja signala: uzroci i posledice (na primeru zloćudnih tumora).

Teorijske vežbe:

10 poena (1 čas nedeljno)

Program rada:

  • Primarni glasnici: struktura, aktivnost, funkcija.
  • Unutarćelijski signalni proteini: struktura, aktivnost, funkcija.

Laboratorijske vežbe:

10 poena (1 čas nedeljno)

Program rada:

  • Reaktivne vrste kao signalni (redoks) molekuli.
  • In vitro aktivnost(i) odabranih primarnih glasnika.

Pismeni ispit:

40 poena

Usmeni ispit:

30 poena